ಜೈನ ಧರ್ಮವು ಭಾರತದ ಪ್ರಾಚೀನ ಧರ್ಮ 

ಜೈನ  ಧರ್ಮವು  ಭಾರತದ  ಸ್ವತಂತ್ರ  ಮತ್ತು  ಪ್ರಾಚೀನ  ಧರ್ಮವಾಗಿದ್ದು,  ಕ್ರಿ.ಪೂ. 3500-3000 ದಷ್ಟು ಹಿಂದಿನ  ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.  ಜೈನರು  ತಮ್ಮ  ಧರ್ಮವನ್ನು  ಶಾಶ್ವತ  ಮತ್ತು  ಅವಿನಾಶಿ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸುತ್ತಾರೆ, ಆರಂಭ ಅಥವಾ ಅಂತ್ಯವಿಲ್ಲದೆ, ಶಾಶ್ವತ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯ ಒಂದು ಸಣ್ಣ ಭಾಗವನ್ನು ಮಾತ್ರ ವಿವರಿಸುವ ಸಾರ್ವತ್ರಿಕ ಇತಿಹಾಸ. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಹೊರಗಿನವರಿಗೆ, ಮತ್ತೊಂದು ರೀತಿಯ ಜೈನ ಇತಿಹಾಸವಿದೆ. ವಿದ್ವಾಂಸರು ಮತ್ತು ಇತಿಹಾಸಕಾರರಿಂದ ನಿರ್ಮಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಇದು ಸತ್ಯವನ್ನು  ಕಾದಂಬರಿಯಿಂದ  ಬೇರಿ​‍್ಡಸಲು  ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತದೆ.  

ಸಿಂಧೂ ಕಣಿವೆ ನಾಗರಿಕತೆಯ ಮುದ್ರೆಗಳ  ಆವಿಷ್ಕಾರವು  ಜೈನ  ಧರ್ಮದ  ಪ್ರಾಚೀನತೆಯ  ಮೇಲೆ  ಹೊಸ  ಬೆಳಕನ್ನು  ಚೆಲ್ಲಿದೆ. ಮೊಹೆಂಜೊದಾರೊ  ಮತ್ತು  ಹರಾ​‍್ಪದಲ್ಲಿ  ದೊರೆತ  ಮುದ್ರೆಗಳಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಜೈನ ತೀರ್ಥಂಕರ ಋಷಭದೇವನ ನಗ್ನ ಆಕೃತಿಗಳು ಪತ್ತೆಯಾಗಿವೆ. ಈ ಸಂಶೋಧನೆಗಳು ಏಳನೇ ತೀರ್ಥಂಕರ ಸುಪಾರ್ಶ್ವನಾಥನ ಪ್ರಾತಿನಿಧ್ಯ ಮತ್ತು ಸಿಂಧೂ ಕಣಿವೆಯ ಜನರು ಯೋಗವನ್ನು ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ ಯೋಗಿಗಳ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಪೂಜಿಸುತ್ತಿದ್ದರು ಎಂಬ ಅಂಶವನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತವೆ. ಕಾಯೋತ್ಸರ್ಗ ಭಂಗಿಯಲ್ಲಿರುವ ಆಕೃತಿಗಳು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಜೈನ ಧರ್ಮಕ್ಕೆ ಸೇರಿವೆ.  

ಹೆಚ್ಚುವರಿಯಾಗಿ, ಸ್ವಸ್ತಿಕದ  ಪವಿತ್ರ ಚಿಹ್ನೆಯನ್ನು ಹಲವಾರು ಮುದ್ರೆಗಳ ಮೇಲೆ ಕೆತ್ತಲಾಗಿದೆ. ಇದಲ್ಲದೆ, ಮೊಹೆಂಜೊದಾರೊದಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವ ಮುದ್ರೆಗಳ ಮೇಲಿನ  ಕೆಲವು  ಲಕ್ಷಣಗಳು  ಮಥುರಾದ  ಪ್ರಾಚೀನ  ಜೈನ ಕಲೆಯಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವಂತೆಯೇ ಇವೆ. ಹೀಗಾಗಿ, ಜೈನ ಧರ್ಮವು ದೀರ್ಘ ಮತ್ತು ಪ್ರಾಚೀನತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ ಎಂಬ ಅಂಶವು ನಿಸ್ಸಂದೇಹವಾಗಿ  ಸ್ಥಾಪಿತವಾಗಿದೆ.