ಮುಖ್ಯ ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ ವಿಭು ಬಖ್ರು ಮತ್ತು ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ ಕೆ.ಎಸ್. ಹೇಮಲೇಖಾ ಅವರನ್ನೊಳಗೊಂಡ ವಿಭಾಗೀಯ ಪೀಠವು, ಗಣಿ ಮತ್ತು ಖನಿಜಗಳ (ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಮತ್ತು ನಿಯಂತ್ರಣ) ಕಾಯ್ದೆಗೆ 2015ರಲ್ಲಿ ಮಾಡಲಾದ ತಿದ್ದುಪಡಿಯಿಂದ ಎಸಿಸಿಯ ಗಣಿಗಾರಿಕೆ ಗುತ್ತಿಗೆ ಅವಧಿ 2030ರ ಮಾರ್ಚ್ 31ರವರೆಗೆ ವಿಸ್ತರಣೆಯಾಗಿದೆ ಎಂದು ತೀರ್ಪು ನೀಡಿದೆ.

ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರ ಪೂರಕ ಗುತ್ತಿಗೆ ಪತ್ರವನ್ನು (Supplementary Lease Deed) ನೀಡಿಲ್ಲ ಎಂಬ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ಮಾತ್ರ ಎಸಿಸಿ ಅಕ್ರಮ ಗಣಿಗಾರಿಕೆ ನಡೆಸಿದೆ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ ಎಂದು ಹೈಕೋರ್ಟ್ ಹೇಳಿದೆ.

1963ರಲ್ಲಿ ಮೂಲತಃ ನೀಡಲಾಗಿದ್ದ ಗಣಿಗಾರಿಕೆ ಗುತ್ತಿಗೆಯು ಕಲಬುರಗಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಇಂಗಳಗಿ ಮತ್ತು ರಾವೂರು ಗ್ರಾಮಗಳಲ್ಲಿರುವ ಸುಣ್ಣದ ಕಲ್ಲಿನ ಗಣಿಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಎಸಿಸಿ ತನ್ನ ಸಿಮೆಂಟ್ ಘಟಕಕ್ಕೆ ಅಗತ್ಯವಿರುವ ಸುಣ್ಣದ ಕಲ್ಲನ್ನು ಈ ಗಣಿಗಳಿಂದ ಪಡೆಯುತ್ತಿದೆ.

ಗಣಿಗಾರಿಕೆ ಗುತ್ತಿಗೆ 2023ರಲ್ಲಿ ಮುಕ್ತಾಯಗೊಂಡಿದೆ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಿದ್ದ ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರ, ಪೂರಕ ಗುತ್ತಿಗೆ ಪತ್ರವಿಲ್ಲದೆ ಎಸಿಸಿ ಗಣಿಗಾರಿಕೆ ಮುಂದುವರಿಸಿದೆ ಎಂದು ಆರೋಪಿಸಿ ₹482.69 ಕೋಟಿ ದಂಡ ವಿಧಿಸಿತ್ತು.

ರಾಜ್ಯದ ವಾದವನ್ನು ತಿರಸ್ಕರಿಸಿದ ಹೈಕೋರ್ಟ್, 2015ರ ತಿದ್ದುಪಡಿಯ ಉದ್ದೇಶವೇ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿದ್ದ ಗಣಿಗಾರಿಕೆ ಗುತ್ತಿಗೆಗಳನ್ನು ಕಾನೂನಿನ ಮೂಲಕ ವಿಸ್ತರಿಸುವುದಾಗಿರುವುದರಿಂದ, ಪೂರಕ ಗುತ್ತಿಗೆ ಪತ್ರಕ್ಕೆ ಒತ್ತಾಯಿಸುವುದು ಆ ತಿದ್ದುಪಡಿಯ ಉದ್ದೇಶವನ್ನೇ ವಿಫಲಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ ಎಂದು ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಟ್ಟಿದೆ.

ರಾಯಲ್ಟಿ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರಕ್ಕೆ ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರ ಅನುಸರಿಸಿದ್ದ ವಿಧಾನವನ್ನೂ ನ್ಯಾಯಪೀಠ ತಿರಸ್ಕರಿಸಿದೆ. ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಲೆಕ್ಕ ಹಾಕಿದ ಕಾಲ್ಪನಿಕ ಪ್ರಮಾಣದ ಬದಲಿಗೆ, ವಾಸ್ತವವಾಗಿ ಗಣಿಯಿಂದ ಹೊರತೆಗೆಯಲಾದ ಮತ್ತು ಬಳಕೆ ಮಾಡಿದ ಸುಣ್ಣದ ಕಲ್ಲಿನ ಪ್ರಮಾಣದ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆಯೇ ಎಸಿಸಿ ರಾಯಲ್ಟಿ ಪಾವತಿಸಬೇಕು ಎಂದು ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಹೇಳಿದೆ.

ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರದ ಪರಿಷ್ಕರಣಾ ಪ್ರಾಧಿಕಾರದ (Revisional Authority) ನಿರ್ಣಯವನ್ನೂ ನ್ಯಾಯಪೀಠ ಎತ್ತಿಹಿಡಿದಿದೆ. ಎಸಿಸಿ ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದ ತೂಕ ಮಾಪನ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಪ್ರಾಧಿಕಾರ ಅಂಗೀಕರಿಸಿದ್ದು, ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರದ ಕಾಲ್ಪನಿಕ ಪ್ರಮಾಣದ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರವನ್ನು ತಿರಸ್ಕರಿಸಿತ್ತು.

ಎಸಿಸಿಗೆ ಮತ್ತೊಂದು ಪರಿಹಾರ ನೀಡಿದ ಹೈಕೋರ್ಟ್, ರಾಯಲ್ಟಿ ಪಾವತಿ ಮತ್ತು ಸಾಗಣೆ ಪರವಾನಗಿಗಳಿಗೆ ಬಳಸುವ ಇಂಟಿಗ್ರೇಟೆಡ್ ಲೀಸ್ ಮ್ಯಾನೇಜ್‌ಮೆಂಟ್ ಸಿಸ್ಟಮ್ ಪೋರ್ಟಲ್‌ಗೆ ಕಂಪನಿಯ ಸಂಪೂರ್ಣ ಪ್ರವೇಶವನ್ನು ಪುನಃಸ್ಥಾಪಿಸುವಂತೆ ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರ ಮತ್ತು ಗಣಿ ಹಾಗೂ ಭೂವಿಜ್ಞಾನ ಇಲಾಖೆಗೆ ನಿರ್ದೇಶನ ನೀಡಿದೆ.

ಇದಲ್ಲದೆ, ಹಿಂದಿನ ಮಧ್ಯಂತರ ಆದೇಶದಂತೆ ಎಸಿಸಿ ಠೇವಣಿ ಇಟ್ಟಿದ್ದ ₹125 ಕೋಟಿಯನ್ನು ಕಂಪನಿಗೆ ಮರುಪಾವತಿಸುವಂತೆ ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಸೂಚಿಸಿದೆ.

ಎಸಿಸಿ ಪರವಾಗಿ ಪೂರಕ ಗುತ್ತಿಗೆ ಪತ್ರವನ್ನು ಜಾರಿಗೊಳಿಸುವಂತೆಯೂ ಅಧಿಕಾರಿಗಳಿಗೆ ಹೈಕೋರ್ಟ್ ನಿರ್ದೇಶನ ನೀಡಿದೆ.

ಎಸಿಸಿ ಪರ ಹಿರಿಯ ವಕೀಲ ಕೆ.ಎನ್. ಫಣೀಂದ್ರ ಮತ್ತು ವಕೀಲೆ ವೈಶಾಲಿ ಹೆಗ್ಡೆ ವಾದ ಮಂಡಿಸಿದರು. ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರದ ಪರ ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರದ ಸ್ಥಾಯಿ ವಕೀಲ ವಿನಯ್ ವೆಂಕಟೇಶ್ ಹಾಜರಾದರು.

ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರದ ಪರ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಅಡ್ವೊಕೇಟ್ ಜನರಲ್ ರೂಬೆನ್ ಜೇಕಬ್ ಮತ್ತು ಸರ್ಕಾರಿ ವಕೀಲ ಕೆ.ಎಸ್. ಹರೀಶ್ ವಾದ ಮಂಡಿಸಿದರು.