ನವದೆಹಲಿ, ಆ. 27 : ಆಗಸ್ಟ್ 25ರಂದು ನೇಪಾಳದಲ್ಲಿ ಸಂಭವಿಸಿದ ಭೀಕರ ಪ್ರವಾಹದ ಬಳಿಕ, ನೇಪಾಳ-ಟಿಬೆಟ್ ಗಡಿಯ ಸಮೀಪ ತ್ರಿಶೂಲಿ ನದಿಯ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿರುವ ಹಿಮನದಿಯ ಮೇಲ್ಮೈಯಲ್ಲಿ ಗಮನಾರ್ಹ ಬದಲಾವಣೆಗಳು ಸಂಭವಿಸಿರುವುದನ್ನು ಭಾರತೀಯ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಸಂಶೋಧನಾ ಸಂಸ್ಥೆ (ಇಸ್ರೋ) ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿರುವ ಉಪಗ್ರಹ ಚಿತ್ರಗಳು ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸಿವೆ.

ಇಸ್ರೋದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ದೂರಸಂವೇದಿ ಕೇಂದ್ರ (ಎನ್‌ಆರ್‌ಎಸ್‌ಸಿ) ನಡೆಸಿದ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆಯಲ್ಲಿ ಟಿಬೆಟ್-ನೇಪಾಳ ಗಡಿ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಭಾರಿ ಪ್ರಮಾಣದ ಹಿಮನದಿ ಕುಸಿತ ಸಂಭವಿಸಿರುವುದು ಪತ್ತೆಯಾಗಿದ್ದು, ಇದರಿಂದ ಉಂಟಾದ ಘಟನೆ ಭೀಕರ ಹಠಾತ್ ಪ್ರವಾಹಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗಿರಬಹುದು ಎಂದು ಅಂದಾಜಿಸಲಾಗಿದೆ.

‘ಮುಂಚೆ ಮತ್ತು ನಂತರ’ದ ಉಪಗ್ರಹ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಹಿಮನದಿ ಹಾಗೂ ಅದರ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಎತ್ತರದ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಕ ಬದಲಾವಣೆಗಳು ಮತ್ತು ಭೂಪ್ರದೇಶದ ಅಸ್ಥಿರತೆ ಕಂಡುಬಂದಿದೆ. ರಿಮೋಟ್ ಸೆನ್ಸಿಂಗ್ ಮತ್ತು ಭೂ ವೀಕ್ಷಣಾ ಉಪಗ್ರಹವಾದ ರಿಸೋರ್ಸ್‌ಸ್ಯಾಟ್-2ಎ (Resourcesat-2A) ಮೂಲಕ ಸೆರೆಹಿಡಿದ ಮಾಹಿತಿಯ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಈ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ ನಡೆಸಲಾಗಿದೆ.

ಪ್ರಾಥಮಿಕ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆಯ ಪ್ರಕಾರ, ಈ ಘಟನೆ ಹಿಮ-ಬಂಡೆಗಳ ಕುಸಿತ ಅಥವಾ ಭೂಕುಸಿತದಿಂದ ಆರಂಭಗೊಂಡಿರಬಹುದು. ಇದರಿಂದ ನದಿಯ ಹರಿವು ತಾತ್ಕಾಲಿಕವಾಗಿ ತಡೆಯಲ್ಪಟ್ಟು, ನೀರು ಸಂಗ್ರಹವಾಗಿರಬಹುದು. ಬಳಿಕ ತಡೆಗಟ್ಟಲ್ಪಟ್ಟ ನೀರು ಹಠಾತ್ತನೆ ಬಿಡುಗಡೆಯಾದಾಗ, ಅದರೊಂದಿಗೆ ಅಪಾರ ಪ್ರಮಾಣದ ಅವಶೇಷಗಳು ಹರಿದುಬಂದು ತ್ರಿಶೂಲಿ ನದಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ತೀವ್ರ ಪ್ರವಾಹ ಮತ್ತು ಭಾರಿ ಪ್ರಮಾಣದ ಮಣ್ಣು-ಕಲ್ಲಿನ ಪ್ರವಾಹಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗಿರಬಹುದು.

ಉಪಗ್ರಹ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಭೋಟೆ ಕೋಶಿ ನದಿಯ ನೀರಿನ ಮಟ್ಟ ಏರಿಕೆಯಾಗಿರುವುದು ಹಾಗೂ ಕೆಳಭಾಗದಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಕ ಪ್ರವಾಹ ಉಂಟಾಗಿರುವುದೂ ಗೋಚರಿಸಿದೆ.

ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ದೂರಸಂವೇದಿ ಕೇಂದ್ರವು ಉಪಗ್ರಹಗಳಿಂದ ರಿಮೋಟ್ ಸೆನ್ಸಿಂಗ್ ಮಾಹಿತಿಯ ಸಂಗ್ರಹ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕರಣೆ, ದತ್ತಾಂಶ ವಿತರಣೆ, ವೈಮಾನಿಕ ದೂರಸಂವೇದಿ ಸೇವೆಗಳು ಹಾಗೂ ವಿಪತ್ತು ನಿರ್ವಹಣೆಗೆ ನಿರ್ಧಾರ ಕೈಗೊಳ್ಳಲು ಅಗತ್ಯವಾದ ನೆರವನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ.

ಟಿಬೆಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟುವ ತ್ರಿಶೂಲಿ ನದಿ, ಮಧ್ಯ ನೇಪಾಳದ ಪ್ರಮುಖ ನದಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಾದ ನಾರಾಯಣಿ ನದಿಯ ಪ್ರಮುಖ ಉಪನದಿಯಾಗಿದೆ. ಈ ಪ್ರದೇಶವು ವೈಟ್-ವಾಟರ್ ರಾಫ್ಟಿಂಗ್‌ಗೂ ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿದೆ. ನೇಪಾಳದಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟುವ ಅನೇಕ ನದಿಗಳು ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಇಂಡೋ-ಗಂಗಾ ಬಯಲು ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಸೇರುತ್ತವೆ.

ಆಗಸ್ಟ್ 25ರಂದು ನೇಪಾಳದ ಮೇಲೆ ಏಕಾಏಕಿ ಭೀಕರ ಪ್ರವಾಹ ಅಪ್ಪಳಿಸಿದ್ದು, ಭಾರಿ ಪ್ರಮಾಣದ ಹಾನಿ ಸಂಭವಿಸಿದೆ. ಹಲವು ಮಂದಿ ಮೃತಪಟ್ಟಿದ್ದು, ಅನೇಕರು ಇನ್ನೂ ನಾಪತ್ತೆಯಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಚೀನಾ-ನೇಪಾಳ ಗಡಿಯಲ್ಲಿರುವ ರಸುವಾ ಜಿಲ್ಲೆ ಸೇರಿದಂತೆ ಉತ್ತರ ನೇಪಾಳದ ಹಲವು ಪ್ರದೇಶಗಳು ಪ್ರವಾಹದಿಂದ ತೀವ್ರವಾಗಿ ಹಾನಿಗೊಳಗಾಗಿವೆ.

ಆರಂಭಿಕ ಪ್ರವಾಹದ ಅಬ್ಬರ ಕಡಿಮೆಯಾಗಿದ್ದರೂ, ದ್ವಿತೀಯ ಹಂತದ ಪ್ರವಾಹ ಸೇರಿದಂತೆ ಮತ್ತಷ್ಟು ಅಪಾಯಗಳ ಸಾಧ್ಯತೆಯ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಕಟ್ಟೆಚ್ಚರ ವಹಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಹಿಮ ಮತ್ತು ಅವಶೇಷಗಳ ಕುಸಿತದಿಂದ ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಅಣೆಕಟ್ಟುಗಳು ನಿರ್ಮಾಣವಾಗಿರಬಹುದು. ಇವು ಹಠಾತ್ತನೆ ಒಡೆದುಹೋದರೆ ಕೆಳಭಾಗದಲ್ಲಿ ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಭೀಕರ ಪ್ರವಾಹ ಉಂಟಾಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯಿದೆ ಎಂದು ತಜ್ಞರು ಎಚ್ಚರಿಸಿದ್ದಾರೆ.