ಭುವನೇಶ್ವರ, ಜುಲೈ 24: ತಮಿಳುನಾಡಿನ ಸಮುದ್ರ ಆಹಾರ ಸಂಸ್ಕರಣಾ ಘಟಕದಲ್ಲಿ ಸಂಭವಿಸಿದ ಅಮೋನಿಯಾ ಅನಿಲ ಸೋರಿಕೆ ದುರಂತದಲ್ಲಿ ಮೃತಪಟ್ಟವರ ಕುಟುಂಬಗಳಿಗೆ ಘೋಷಿಸಿರುವ ಪರಿಹಾರವನ್ನು ತಕ್ಷಣ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡುವಂತೆ ಹಾಗೂ ಸಮಗ್ರ ಪುನರ್ವಸತಿ ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಕೈಗೊಳ್ಳುವಂತೆ ಗಣತಾಂತ್ರಿಕ ಅಧಿಕಾರ ಸುರಕ್ಷಾ ಸಂಘಟನೆ (GASS) ಶುಕ್ರವಾರ ಒತ್ತಾಯಿಸಿದೆ.

ಇದರೊಂದಿಗೆ ವಲಸೆ ಹೋಗುವ ಬುಡಕಟ್ಟು ಕಾರ್ಮಿಕರ ಸುರಕ್ಷತೆಗಾಗಿ ಕಠಿಣ ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಜಾರಿಗೆ ತರಬೇಕು ಎಂದು ಸಂಘಟನೆ ಆಗ್ರಹಿಸಿದೆ.

ಇಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಇಬ್ಬರು ಸದಸ್ಯರ ಸತ್ಯಶೋಧನಾ ತಂಡದ ವರದಿಯನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದ GASS ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಜ್ಞಾನ ರಂಜನ್ ನಾಯಕ್ ಮತ್ತು ಪ್ರಧಾನ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ ಶ್ರೀಮಂತ ಮೊಹಂತಿ ಅವರು, ಒಡಿಶಾದಿಂದ ವಲಸೆ ಹೋಗಿದ್ದ 15 ಯುವ ಮಹಿಳಾ ಕಾರ್ಮಿಕರ ಸಾವಿಗೆ ಹಾಗೂ 14 ಮಂದಿ ಗಾಯಗೊಳ್ಳಲು ಕಾರಣವಾದ ಈ ದುರಂತವು “ಕೇವಲ ಕೈಗಾರಿಕಾ ಅಪಘಾತವಲ್ಲ; ಬುಡಕಟ್ಟು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಮತ್ತು ವಲಸೆ ಕಾರ್ಮಿಕ ನೀತಿಗಳ ವೈಫಲ್ಯದ ಗಂಭೀರ ಪ್ರತಿಬಿಂಬವಾಗಿದೆ” ಎಂದು ಹೇಳಿದರು.

ಜುವಾಂಗ್ ಸಮುದಾಯದವರಿಗೆ ಕೆಂದೂಜರ್ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಶಾಶ್ವತ ಜೀವನೋಪಾಯ ಅವಕಾಶಗಳನ್ನು ಕಲ್ಪಿಸುವುದು, ಇಂದಿರಾ ಆವಾಸ್ ಯೋಜನೆಯ ಪಾರದರ್ಶಕ ಅನುಷ್ಠಾನ, ಜುವಾಂಗ್ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಸಂಸ್ಥೆ ಹಾಗೂ ಇತರ ಬುಡಕಟ್ಟು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಯೋಜನೆಗಳ ಕಾರ್ಯವೈಖರಿಯ ಪರಿಶೀಲನೆ, ಮೃತರ ಕುಟುಂಬಗಳ ಹೇಳಿಕೆಗಳನ್ನು ತಕ್ಷಣ ದಾಖಲಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಘಟನೆಗೆ ಕಾರಣರಾದ ಕಂಪನಿ ಹಾಗೂ ಅಧಿಕಾರಿಗಳ ವಿರುದ್ಧ ಕಠಿಣ ಕ್ರಿಮಿನಲ್ ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಳ್ಳಬೇಕು ಎಂದು GASS ಒತ್ತಾಯಿಸಿದೆ.

ಸತ್ಯಶೋಧನಾ ತಂಡವು ಜುಲೈ 16ರಿಂದ 18ರವರೆಗೆ ಕೆಂದೂಜರ್ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಮೂರು ಬ್ಲಾಕ್‌ಗಳಲ್ಲಿನ ಆರು ಗ್ರಾಮಗಳಿಗೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಿ, ಮೃತರು ಮತ್ತು ಗಾಯಗೊಂಡ ಕಾರ್ಮಿಕರ ಕುಟುಂಬ ಸದಸ್ಯರು, ವಲಸೆಯಿಂದ ಮರಳಿದ ಕಾರ್ಮಿಕರು, ಸರ್ಕಾರಿ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಹಾಗೂ ಸ್ಥಳೀಯ ನಿವಾಸಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಮಾತುಕತೆ ನಡೆಸಿತು.

ವರದಿಯ ಪ್ರಕಾರ, ಎಲ್ಲಾ ಸಂತ್ರಸ್ತರು ಒಡಿಶಾದ ಕೆಂದೂಜರ್ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಜುವಾಂಗ್ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ದುರ್ಬಲ ಬುಡಕಟ್ಟು ಗುಂಪಿಗೆ (PVTG) ಸೇರಿದವರಾಗಿದ್ದರು.

ಅಮೋನಿಯಾ ಅನಿಲ ಸೋರಿಕೆ ಸಂಭವಿಸಿದ ಸಮುದ್ರ ಆಹಾರ ಸಂಸ್ಕರಣಾ ಘಟಕದಲ್ಲಿ ಗಂಭೀರ ಸುರಕ್ಷತಾ ಲೋಪಗಳಿದ್ದವು ಎಂದು ವರದಿ ಆರೋಪಿಸಿದೆ. ಘಟನೆ ವೇಳೆ ಯಾವುದೇ ಸೈರನ್, ಎಚ್ಚರಿಕೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆ, ತುರ್ತು ಸ್ಥಳಾಂತರ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಅಥವಾ ಪ್ರಥಮ ಚಿಕಿತ್ಸಾ ಸೌಲಭ್ಯ ಇರಲಿಲ್ಲ ಎಂದು ವರದಿ ತಿಳಿಸಿದೆ.

ಕಾರ್ಮಿಕರನ್ನು ವಾರದ ರಜೆ ನೀಡದೆ 12 ಗಂಟೆಗಳ ಕಾಲ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು, ಸಮರ್ಪಕ ಆಹಾರ ನೀಡಲಾಗುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ ಮತ್ತು ಮಾನಸಿಕ ಕಿರುಕುಳಕ್ಕೆ ಒಳಪಡಿಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು ಎಂದು ವರದಿ ಆರೋಪಿಸಿದೆ.

ಜುವಾಂಗ್ ಮಹಿಳೆಯರು ಉತ್ತಮ ಜೀವನದ ಹುಡುಕಾಟಕ್ಕಾಗಿ ವಲಸೆ ಹೋಗಲಿಲ್ಲ; ಬದಲಾಗಿ ಬಡತನ, ನಿರುದ್ಯೋಗ, ಮನರೇಗಾ ಯೋಜನೆಯ ಸಮರ್ಪಕ ಅನುಷ್ಠಾನದ ಕೊರತೆ, ಅಪೂರ್ಣ ಮನೆಗಳು ಮತ್ತು ಗ್ರಾಮಗಳಲ್ಲಿ ಶಾಶ್ವತ ಜೀವನೋಪಾಯದ ಕೊರತೆಯಿಂದಾಗಿ ವಲಸೆ ಹೋಗಬೇಕಾಯಿತು ಎಂದು ವರದಿ ಹೇಳಿದೆ.

ತಂಡ ಭೇಟಿ ನೀಡಿದ ಎಂಟು ಬಾಧಿತ ಕುಟುಂಬಗಳಲ್ಲಿ ಆರು ಕುಟುಂಬಗಳು ಬಾಗಿಲು ಮತ್ತು ಕಿಟಕಿಗಳಿಲ್ಲದ ಒಂದೇ ಕೋಣೆಯ ಇಂದಿರಾ ಆವಾಸ್ ಮನೆಗಳಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದವು ಎಂದು ವರದಿ ತಿಳಿಸಿದೆ. ಮನೆಗಳನ್ನು ದುರಸ್ತಿ ಮಾಡಲು ಹಣ ಸಂಪಾದಿಸುವ ಆಶಯದಿಂದ ಯುವತಿಯರು ತಮಿಳುನಾಡಿಗೆ ತೆರಳಿದ್ದರು, ಆದರೆ ದುರಂತದಲ್ಲಿ ಜೀವ ಕಳೆದುಕೊಂಡರು ಎಂದು ಕುಟುಂಬ ಸದಸ್ಯರು ತಂಡಕ್ಕೆ ತಿಳಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ಕಾರ್ಮಿಕ ಗುತ್ತಿಗೆದಾರ ಶ್ರೀಕಾಂತ ಜುವಾಂಗ್ ವಿರುದ್ಧ ಕೈಗೊಂಡ ಕಾನೂನು ಕ್ರಮದ ವಿಳಂಬವನ್ನು ಸಹ GASS ಪ್ರಶ್ನಿಸಿದೆ. ಕಾರ್ಮಿಕರನ್ನು ನೇಮಕ ಮಾಡಿ ತಮಿಳುನಾಡಿಗೆ ಕಳುಹಿಸುವ ಸಮಯದಲ್ಲೇ ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಳ್ಳಬೇಕಾಗಿತ್ತು, ಆದರೆ ದುರಂತದ ನಂತರ ಮಾನವ ಕಳ್ಳಸಾಗಣೆ ಮತ್ತು ಅಪ್ರಾಪ್ತ ಬಾಲಕಿಯರನ್ನು ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ನೇಮಿಸಿದ ಆರೋಪದಡಿ ಪ್ರಕರಣ ದಾಖಲಿಸಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ಸಂಘಟನೆ ಹೇಳಿದೆ.

ಒಡಿಶಾ ಸರ್ಕಾರವು ಕಾರ್ಮಿಕ ಏಜೆಂಟ್ ವಿರುದ್ಧ ಎಂಟು ಕ್ರಿಮಿನಲ್ ಪ್ರಕರಣಗಳನ್ನು ದಾಖಲಿಸಿದ್ದರೂ, ಇನ್ನೂ ಬಂಧಿಸಲಾಗಿಲ್ಲ ಎಂದು GASS ಆರೋಪಿಸಿದೆ. ಅಲ್ಲದೆ, ತೆಲ್ಕೋಯಿ ಪೊಲೀಸರು ಮೃತ ಕಾರ್ಮಿಕರ ಕುಟುಂಬಗಳು ಮತ್ತು ಅಪ್ರಾಪ್ತ ಕಾರ್ಮಿಕರ ಕುಟುಂಬಗಳ ಹೇಳಿಕೆಗಳನ್ನು ಇನ್ನೂ ದಾಖಲಿಸಿಲ್ಲ ಎಂದು ಸಂಘಟನೆ ತಿಳಿಸಿದೆ.

1978ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪನೆಯಾದ ಜುವಾಂಗ್ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಸಂಸ್ಥೆಯು ಜುವಾಂಗ್ ಸಮುದಾಯದ ಜೀವನೋಪಾಯ ಮತ್ತು ಜೀವನಮಟ್ಟ ಸುಧಾರಣೆಯಲ್ಲಿ ವಿಫಲವಾಗಿದೆ ಎಂದು GASS ಟೀಕಿಸಿದೆ. 2023ರ ಮಾರ್ಚ್‌ನಿಂದ ಯಾವುದೇ ಕಾರ್ಯಕ್ಷಮತಾ ಪರಿಶೀಲನೆ ನಡೆಸದೆ ಸರ್ಕಾರವು ಸಂಸ್ಥೆಗೆ ನೀಡುತ್ತಿದ್ದ ಅನುದಾನವನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸಿದೆ ಎಂದು ಆರೋಪಿಸಿದೆ.

ಖನಿಜ ಸಂಪತ್ತಿನಿಂದ ಸಮೃದ್ಧವಾಗಿರುವ ಕೆಂದೂಜರ್ ಜಿಲ್ಲೆಯಿಂದ ಸುಮಾರು 1,500 ಕಿ.ಮೀ ದೂರದ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಗೆ ಉದ್ಯೋಗ ಮತ್ತು ಬದುಕಿಗಾಗಿ ಬುಡಕಟ್ಟು ಮಹಿಳೆಯರು ವಲಸೆ ಹೋಗುತ್ತಿರುವುದು ಒಡಿಶಾದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಮಾದರಿಯ ವೈಫಲ್ಯವನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ ಎಂದು ವರದಿ ಹೇಳಿದೆ.

ಗಣಿಗಾರಿಕೆ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳು ಮುಂದುವರಿದಿದ್ದರೂ ಸ್ಥಳೀಯ ಬುಡಕಟ್ಟು ಜನರು ಬದುಕಿಗಾಗಿ ವಲಸೆ ಹೋಗಬೇಕಾದ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ನಿರ್ಮಾಣವಾಗಿದೆ ಎಂದು ಸಂಘಟನೆ ಆರೋಪಿಸಿದೆ.

ಘಟನೆಯ ನಂತರ ಘೋಷಿಸಲಾದ ಪರಿಹಾರ ಇನ್ನೂ ಬಾಧಿತ ಕುಟುಂಬಗಳಿಗೆ ತಲುಪಿಲ್ಲ ಎಂದು GASS ಹೇಳಿದ್ದು, ಈ ದುರಂತವು ಬುಡಕಟ್ಟು ಜೀವನೋಪಾಯದ ಸಂಕಷ್ಟ, ವಲಸೆ ಕಾರ್ಮಿಕರ ಅಸುರಕ್ಷತೆ, ಕಾರ್ಮಿಕ ಕಾನೂನುಗಳ ದುರ್ಬಲ ಜಾರಿ ಮತ್ತು ಗಣಿಗಾರಿಕೆ ಆಧಾರಿತ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಮಾದರಿಯ ವೈಫಲ್ಯವನ್ನು ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುತ್ತದೆ ಎಂದು ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಟ್ಟಿದೆ.