ನವದೆಹಲಿ, ಆ.7 : ಅಸ್ಸಾಂನಲ್ಲಿ ಮರುಕಳಿಸುತ್ತಿರುವ ಪ್ರವಾಹ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ದಿನದಿಂದ ದಿನಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚು ಸಂಕೀರ್ಣ, ಅನಿರೀಕ್ಷಿತ ಹಾಗೂ ವಿನಾಶಕಾರಿಯಾಗುತ್ತಿದ್ದು, ಇದಕ್ಕೆ ಹವಾಮಾನ ಬದಲಾವಣೆ, ಹಿಮಾಲಯ ಪ್ರದೇಶದ ತಾಪಮಾನ ಏರಿಕೆ ಹಾಗೂ ಬ್ರಹ್ಮಪುತ್ರ ನದಿಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಉಂಟಾಗುತ್ತಿರುವ ತ್ವರಿತ ಬದಲಾವಣೆಗಳು ಪ್ರಮುಖ ಕಾರಣಗಳಾಗಿವೆ ಎಂದು ತಜ್ಞರು ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ.

ಈ ಬಾರಿ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಸಂಭವಿಸಿರುವ ಭೀಕರ ಪ್ರವಾಹದಿಂದ ಲಕ್ಷಾಂತರ ಜನರು ಸಂಕಷ್ಟಕ್ಕೆ ಸಿಲುಕಿದ್ದು, 90ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಮಂದಿ ಪ್ರಾಣ ಕಳೆದುಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಕೇವಲ ಭಾರೀ ಮಳೆಯೇ ಪ್ರವಾಹಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗುವುದಿಲ್ಲ; ನದಿಯ ಸ್ವರೂಪದಲ್ಲಿ ಆಗುತ್ತಿರುವ ಬದಲಾವಣೆಗಳು, ವೇಗವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವ ತೀರ ಕುಸಿತ, ಅತಿವೃಷ್ಟಿ, ಹಾಗೂ ಪ್ರವಾಹ ಪೀಡಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವ ಮಾನವ ವಸತಿ ಇವೆಲ್ಲವೂ ಸೇರಿ ಪ್ರವಾಹದ ತೀವ್ರತೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತಿವೆ ಎಂದು ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ತಿಳಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ತಜ್ಞರು ಈ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು "ಸಂಯುಕ್ತ ಪ್ರವಾಹ" (Compound Flooding) ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಅಂದರೆ, ದೀರ್ಘಕಾಲದ ಮಳೆ, ನದಿಯ ನೀರಿನ ಮಟ್ಟ ಏರಿಕೆ, ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಮಾಣದ ಹೂಳು (ಸೆಡಿಮೆಂಟ್) ಸಂಗ್ರಹ, ಹಾಗೂ ಭೂಬಳಕೆಯ ಬದಲಾವಣೆಗಳು ಒಂದೇ ವೇಳೆ ಸಂಭವಿಸಿ ಪ್ರವಾಹವನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ಭೀಕರಗೊಳಿಸುತ್ತವೆ.

ಅಸ್ಸಾಂನ ಒಟ್ಟು ಭೂಪ್ರದೇಶದ ಸುಮಾರು 40 ಶೇಕಡಾ ಭಾಗ ಪ್ರವಾಹ ಪೀಡಿತ ಪ್ರದೇಶವಾಗಿದೆ. ಬ್ರಹ್ಮಪುತ್ರ ನದಿ ತನ್ನ ಹರಿವಿನ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ನಿರಂತರವಾಗಿ ಬದಲಾಯಿಸುತ್ತಾ, ಮರಳು ದ್ವೀಪಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸುತ್ತಾ, ನದಿ ತೀರಗಳನ್ನು ಕೊರೆದು, ಪ್ರವಾಹ ಸಮತಟ್ಟುಗಳನ್ನು ಮರುರೂಪಿಸುತ್ತಿರುವುದರಿಂದ ಪ್ರವಾಹ ಮತ್ತು ತೀರ ಕುಸಿತವು ನಿರಂತರ ಸಮಸ್ಯೆಯಾಗಿವೆ.

ಸ್ಕೈಮೆಟ್ ವೆದರ್‌ನ ಹವಾಮಾನ ತಜ್ಞ ಮಹೇಶ್ ಪಲಾವತ್ ಅವರ ಪ್ರಕಾರ, ಬಂಗಾಳ ಕೊಲ್ಲಿಯ ಮೇಲೆ ನಿರಂತರವಾಗಿ ಸಕ್ರಿಯವಾಗಿರುವ ಮುಂಗಾರು ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು ಈಶಾನ್ಯ ಭಾರತಕ್ಕೆ ತೇವಾಂಶವನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತಿದ್ದು, ಇದರಿಂದ ದೀರ್ಘಕಾಲದ ಭಾರೀ ಮಳೆ ಹಾಗೂ ಕೆಲವೆಡೆ ಮೇಘಸ್ಫೋಟದಂತಹ ಘಟನೆಗಳು ಸಂಭವಿಸುತ್ತಿವೆ.

ಭಾರತ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದ ಬಳಿಕ ಬ್ರಹ್ಮಪುತ್ರ ನದಿ ಅಸ್ಸಾಂ ಕಣಿವೆಯಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 710 ಕಿಲೋಮೀಟರ್‌ಗಳಷ್ಟು ದೂರ ಹರಿಯುತ್ತದೆ. ಈ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಅಪಾರ ಪ್ರಮಾಣದ ಹೂಳನ್ನು ಹೊತ್ತು ತರುವ ನದಿ ತನ್ನ ವಿಶಾಲವಾದ ಪ್ರವಾಹ ಸಮತಟ್ಟುಗಳಲ್ಲಿ ನಿರಂತರ ಬದಲಾವಣೆಗಳನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುವುದರಿಂದ ಪ್ರವಾಹ ಮತ್ತು ತೀರ ಕುಸಿತದ ಅಪಾಯ ಹೆಚ್ಚುತ್ತದೆ.

ಅರಣ್ಯ ನಾಶ, ವೇಗವಾದ ನಗರೀಕರಣ ಹಾಗೂ ಯೋಜಿತವಲ್ಲದ ಭೂಬಳಕೆಯ ಬದಲಾವಣೆಗಳು ಮಳೆನೀರನ್ನು ಹೀರಿಕೊಳ್ಳುವ ಭೂಮಿಯ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಕುಗ್ಗಿಸಿದ್ದು, ಪ್ರವಾಹದ ಅಪಾಯವನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಿಸಿವೆ.

ಹವಾಮಾನ ಬದಲಾವಣೆಯಿಂದ ಮುಂದಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಅಪಾಯಗಳು ಇನ್ನಷ್ಟು ತೀವ್ರಗೊಳ್ಳಲಿವೆ. 2020ರಿಂದ 2059ರ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಬ್ರಹ್ಮಪುತ್ರ ಜಲಾನಯನ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ತೀವ್ರವಾದ ಮುಂಗಾರು ಮಳೆ ಹಾಗೂ ಹಿಮಾಲಯದ ಹಿಮನದಿಗಳ ಕರಗುವಿಕೆ ವೇಗಗೊಳ್ಳುವುದರಿಂದ ಪ್ರವಾಹದ ಪ್ರಮಾಣ ಮತ್ತು ತೀವ್ರತೆ ಹೆಚ್ಚುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇದೆ ಎಂದು ಅಧ್ಯಯನಗಳು ಸೂಚಿಸಿವೆ.

ಜಾಗತಿಕ ತಾಪಮಾನ ಏರಿಕೆಯನ್ನು 1.5 ಡಿಗ್ರಿ ಸೆಲ್ಸಿಯಸ್‌ಗೆ ಸೀಮಿತಗೊಳಿಸಿದರೂ, 2100ರ ವೇಳೆಗೆ ಹಿಮಾಲಯದ ಹಿಮನದಿಗಳ ಕನಿಷ್ಠ ಮೂರನೇ ಒಂದು ಭಾಗದಷ್ಟು ಪ್ರಮಾಣ ಕಣ್ಮರೆಯಾಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇದೆ. ಹೆಚ್ಚಿನ ಉತ್ಸರ್ಜನೆ ಮುಂದುವರಿದರೆ ಹಿಮನದಿಗಳ ನಷ್ಟ ಇನ್ನಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಾಗಲಿದೆ ಎಂದು ತಜ್ಞರು ಎಚ್ಚರಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ಅಸ್ಸಾಂ ರಾಜ್ಯ ಹವಾಮಾನ ಬದಲಾವಣೆ ಕಾರ್ಯಯೋಜನೆ (2021–2030) ಪ್ರಕಾರ, ಭವಿಷ್ಯದಲ್ಲಿ ತೀವ್ರ ಮಳೆಯ ಘಟನೆಗಳು 5ರಿಂದ 38 ಶೇಕಡಾವರೆಗೆ ಹೆಚ್ಚಾಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇದ್ದು, ಪ್ರವಾಹ ಘಟನೆಗಳಲ್ಲಿ 25 ಶೇಕಡಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಏರಿಕೆಯಾಗಲಿದೆ. ಅಲ್ಲದೆ, ಶತಮಾನದ ಅಂತ್ಯದ ವೇಳೆಗೆ ಬ್ರಹ್ಮಪುತ್ರ ನದಿಯ ಹರಿವಿನಲ್ಲಿ 13–15 ಶೇಕಡಾ ಹೆಚ್ಚಳ ಹಾಗೂ ಹೂಳಿನ ಸಾಗಣೆಯಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 40 ಶೇಕಡಾ ಏರಿಕೆಯಾಗುವ ನಿರೀಕ್ಷೆಯಿದ್ದು, ಇದರಿಂದ ತೀರ ಕುಸಿತ ಮತ್ತು ಪ್ರವಾಹದ ಅಪಾಯ ಮತ್ತಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಲಿದೆ.

ಈ ಬದಲಾವಣೆಗಳ ಪರಿಣಾಮ ಈಗಾಗಲೇ ಗೋಚರಿಸುತ್ತಿದೆ. 2019ರಲ್ಲಿ ಪ್ರವಾಹದಿಂದ 1.6 ಲಕ್ಷ ಹೆಕ್ಟೇರ್‌ಗೂ ಹೆಚ್ಚು ಕೃಷಿಭೂಮಿ ಜಲಾವೃತಗೊಂಡು, ಲಕ್ಷಾಂತರ ಜನರು ಸ್ಥಳಾಂತರಗೊಂಡಿದ್ದರು. 2024ರಲ್ಲಿ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಸಂಭವಿಸಿದ ಒಟ್ಟು 54 ಲಕ್ಷ ವಿಪತ್ತು-ಸಂಬಂಧಿತ ಸ್ಥಳಾಂತರಗಳಲ್ಲಿ 25 ಲಕ್ಷ ಪ್ರಕರಣಗಳು ಅಸ್ಸಾಂನಲ್ಲೇ ದಾಖಲಾಗಿದ್ದವು.

1950ರಿಂದ ಇಲ್ಲಿಯವರೆಗೆ ಅಸ್ಸಾಂನಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 4.27 ಲಕ್ಷ ಹೆಕ್ಟೇರ್ ಭೂಮಿ ನದಿ ತೀರ ಕುಸಿತಕ್ಕೆ ಬಲಿಯಾಗಿದ್ದು, ಇದು ರಾಜ್ಯದ ಒಟ್ಟು ಭೌಗೋಳಿಕ ವಿಸ್ತೀರ್ಣದ ಸುಮಾರು 7.4 ಶೇಕಡಾಗೆ ಸಮಾನವಾಗಿದೆ.

ಈ ಸಂಕಷ್ಟವನ್ನು ಎದುರಿಸಲು ಬ್ರಹ್ಮಪುತ್ರ ಜಲಾನಯನ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಸಮಗ್ರವಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಿ ಯೋಜನೆ ರೂಪಿಸುವುದು, ಗಡಿಪಾರು ಸಹಕಾರವನ್ನು ಬಲಪಡಿಸುವುದು, ಹವಾಮಾನ ಸಹಿಷ್ಣು ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ ನಿರ್ಮಿಸುವುದು, ಮುನ್ನೆಚ್ಚರಿಕೆ ಮತ್ತು ಮುನ್ಸೂಚನಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ಸುಧಾರಿಸುವುದು ಹಾಗೂ ಬ್ರಹ್ಮಪುತ್ರವನ್ನು ಒಂದೇ ಸಮಗ್ರ ನದಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಾಗಿ ನಿರ್ವಹಿಸುವುದು ಅಗತ್ಯ ಎಂದು ಸಂಶೋಧಕರು ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ.

"ಈ ಮುಂಗಾರು ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಪೂರ್ವ ಮತ್ತು ಈಶಾನ್ಯ ಭಾರತದ ಬಹುತೇಕ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಮಳೆಯ ಕೊರತೆ ಕಂಡುಬಂದಿದ್ದರೂ, ಅಸ್ಸಾಂ ಕಳೆದ ಒಂದು ದಶಕದಲ್ಲೇ ಅತ್ಯಂತ ಭೀಕರ ಪ್ರವಾಹವನ್ನು ಎದುರಿಸುತ್ತಿದೆ. ಮಳೆಯ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ, ಮಳೆಯ ಮಾದರಿಯಲ್ಲಿ ಆಗುತ್ತಿರುವ ಬದಲಾವಣೆಗಳನ್ನು ಗಮನದಲ್ಲಿಟ್ಟುಕೊಂಡು ಪ್ರವಾಹಕ್ಕೆ ಸಿದ್ಧರಾಗಬೇಕಾದ ಸಮಯ ಬಂದಿದೆ," ಎಂದು ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್‌ಡಮ್‌ನ ಯೂನಿವರ್ಸಿಟಿ ಆಫ್ ರೀಡಿಂಗ್‌ನ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಾತಾವರಣ ವಿಜ್ಞಾನ ಕೇಂದ್ರದ ಸಂಶೋಧನಾ ವಿಜ್ಞಾನಿ ಡಾ. ಅಕ್ಷಯ್ ದೇವೋರಾಸ್ ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.