ಮೈಸೂರು, ಜುಲೈ 31 : 130ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ ಸ್ವಾಮಿ ವಿವೇಕಾನಂದರು ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದ ಪ್ರವಾಸದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಮೈಸೂರಿನಲ್ಲಿರುವ ಸರಳ ಅನಾಥಾಶ್ರಮದಲ್ಲಿ ಆಶ್ರಯ ಪಡೆದಿದ್ದ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಸ್ಥಳವು ಇದೀಗ **'ಸ್ವಾಮಿ ವಿವೇಕಾನಂದ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಯುವ ಕೇಂದ್ರ – ವಿವೇಕ ಸ್ಮಾರಕ'**ವಾಗಿ ರೂಪಾಂತರಗೊಂಡಿದ್ದು, ಚಿಕಾಗೋದಲ್ಲಿನ ವಿಶ್ವ ಧರ್ಮ ಸಮ್ಮೇಳನದಲ್ಲಿ ಅವರ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಭಾಷಣಕ್ಕೂ ಮುನ್ನದ ಜೀವನದ ಮಹತ್ವದ ಅಧ್ಯಾಯವನ್ನು ಸಂರಕ್ಷಿಸಿದೆ.

ನಾರಾಯಣ ಶಾಸ್ತ್ರಿ ರಸ್ತೆಯಲ್ಲಿರುವ ಈ ಸ್ಮಾರಕವು, 1892ರ ನವೆಂಬರ್ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ವಿವೇಕಾನಂದರು ಎರಡು ವಾರಗಳಿಗೂ ಹೆಚ್ಚು ಕಾಲ ವಾಸ್ತವ್ಯ ಹೂಡಿದ್ದ ಸ್ಥಳದಲ್ಲೇ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿದೆ. ಐತಿಹಾಸಿಕ ದಾಖಲೆಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಮೈಸೂರಿಗೆ ಆಗಮಿಸಿದ ಸಂಚಾರಿ ಸನ್ಯಾಸಿಯಾದ ವಿವೇಕಾನಂದರು, ಆಗಿನ ಮೈಸೂರು ದಿವಾನರಾದ ಸರ್ ಕೆ. ಶೇಷಾದ್ರಿ ಅಯ್ಯರ್ ಅವರು ನಗರದಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲ ಎಂಬ ಮಾಹಿತಿ ತಿಳಿದು, ಅರಮನೆಯ ಆತಿಥ್ಯವನ್ನು ನಿರಾಕರಿಸಿ, ಅಂದಿನ ನಿರಂಜನ ಮಠದ ಅನಾಥಾಶ್ರಮದಲ್ಲೇ ತಂಗಲು ನಿರ್ಧರಿಸಿದ್ದರು.

ತಮ್ಮ ವಾಸ್ತವ್ಯದ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ, ಅನಾಥಾಶ್ರಮದ ಆವರಣದಲ್ಲಿದ್ದ ಶಿವ ದೇವಾಲಯದಲ್ಲಿ ಧ್ಯಾನ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದ ವಿವೇಕಾನಂದರು, ಅಲ್ಲಿನ ಅನಾಥ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ನೀತಿ ಕಥೆಗಳನ್ನು ಹೇಳಿ ಆತ್ಮವಿಶ್ವಾಸ ಬೆಳೆಸುವಂತೆ ಪ್ರೇರೇಪಿಸಿದ್ದರು. ಇದೇ ವೇಳೆ ಅವರು ಚಾಮುಂಡಿ ಬೆಟ್ಟಕ್ಕೂ ಭೇಟಿ ನೀಡಿ, ಶ್ರೀ ಚಾಮುಂಡೇಶ್ವರಿ ದೇವಿಗೆ ಪೂಜೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದು, ಅದು ಮೈಸೂರಿನಲ್ಲಿನ ಅವರ ನೆನಪಿನ ವಾಸ್ತವ್ಯದ ಅವಿಭಾಜ್ಯ ಅಂಗವಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಪುನರುಜ್ಜೀವನಗೊಂಡ ಈ ಆವರಣವು ಇದೀಗ 700 ಆಸನಗಳ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದ ಮುಕ್ತ ರಂಗಮಂದಿರ, ಗ್ರಂಥಾಲಯ, ಧ್ಯಾನ ಮಂದಿರ, ಸ್ಪರ್ಧಾತ್ಮಕ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳ ಅಧ್ಯಯನ ಕೇಂದ್ರ, ವಿಚಾರ ಸಂಕಿರಣ ಸಭಾಂಗಣಗಳು, ತರಗತಿ ಕೊಠಡಿಗಳು ಹಾಗೂ ವಿವೇಕಾನಂದರ ಜೀವನ, ಬೋಧನೆಗಳು ಮತ್ತು ಶಾಶ್ವತ ಸಂದೇಶವನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸುವ ಆಧುನಿಕ ಪ್ರದರ್ಶನ ಕೇಂದ್ರವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುವ ಸಕ್ರಿಯ ಯುವ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿ ರೂಪುಗೊಂಡಿದೆ.

ಐತಿಹಾಸಿಕ ತಾಣವನ್ನು ಸಂರಕ್ಷಿಸುವುದರ ಜೊತೆಗೆ, ಈ ಸ್ಮಾರಕವು ನಾಯಕತ್ವ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ, ಯೋಗ, ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವ ವಿಕಸನ, ಸಂವಹನ ಕೌಶಲ್ಯ, ವೃತ್ತಿ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನ, ಮೌಲ್ಯಾಧಾರಿತ ಶಿಕ್ಷಣ ಹಾಗೂ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಜಾಗೃತಿ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳ ಮೂಲಕ ಯುವಜನರಲ್ಲಿ ವಿವೇಕಾನಂದರ ಆದರ್ಶಗಳನ್ನು ಬೆಳೆಸುವ ಉದ್ದೇಶ ಹೊಂದಿದೆ.

ಮೈಸೂರಿನ ಪಾಲಿಗೆ, ಈ ಸ್ಮಾರಕವು ಕೇವಲ ಪುನರುಜ್ಜೀವನಗೊಂಡ ಪಾರಂಪರಿಕ ತಾಣವಲ್ಲ; ವಿಶ್ವದಾದ್ಯಂತ ಭಾರತದ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಸಂದೇಶವನ್ನು ಹರಡಿದ ಮಹಾನ್ ಸನ್ಯಾಸಿಯಾಗುವ ಮೊದಲು ಈ ನಗರದಲ್ಲಿ ಸ್ವಲ್ಪಕಾಲ ತಂಗಿ ಅಳಿಸಲಾಗದ ಛಾಪು ಮೂಡಿಸಿದ ಸ್ವಾಮಿ ವಿವೇಕಾನಂದರಿಗೆ ಸಲ್ಲಿಸಿರುವ ಗೌರವ ನಮನವಾಗಿದೆ.